Sinüzit nedir?
Sinüzit, yüz kemiklerindeki hava boşluklarının iltihaplanmasıdır. Burun tıkanır, yüzde bir dolgunluk ve baskı başlar, geniz akıntısı eşlik eder.
Bu içerik BulutDoktor Sağlık Editörü tarafından hazırlanmış ve gözden geçirilmiştir. Son güncelleme: 31.07.2026 · Editoryal politikamız
Sinüzit, yüz kemikleri içindeki hava boşluklarını döşeyen mukozanın iltihaplanmasıdır.
Sinüsler alın, yanak, burun kökü ve göz arkasındaki boşluklardır. İçleri havayla doludur ve dar kanallarla burun boşluğuna açılır.
Bu kanallar tıkanırsa sinüs içindeki salgı boşalamaz. Biriken salgıda mikroplar çoğalır ve iltihap gelişir.
En sık tetikleyici üst solunum yolu enfeksiyonudur. Soğuk algınlığı sırasında mukoza şişer ve kanallar kapanır.
Alerjik nezle bir başka sık nedendir; bu iki tablo sıklıkla bir aradadır.
Burun eğriliği, burun etlerinin büyümesi, geniz eti ve burun içi polipler kanalları daraltır.
Diş kaynaklı iltihaplar üst çene sinüsüne yayılabilir.
Süresine göre ayrılır. Dört haftadan kısa süren biçim ani gelişen sinüzittir; on iki haftayı aşan biçim ise uzun süren sinüzittir.
Soğuk algınlığı ile ayrım tedaviyi belirler.
Soğuk algınlığında yakınmalar üçüncü günden sonra hafiflemeye başlar ve bir hafta içinde geriler.
Bakteriyel sinüzitten şu durumlarda söz edilir: yakınmaların on günden uzun sürmesi ve düzelmemesi, düzelmeye başlamışken yeniden ağırlaşması, yüksek ateş ile koyu akıntının birlikte ve şiddetli seyretmesi.
Bu ayrım yapılmadan antibiyotik kullanılmaz; sinüzit vakalarının büyük bölümü virüs kaynaklıdır ve antibiyotik bu tabloda etkili olmaz.
Göz çevresinde şişlik, görme değişikliği ve bilinç bulanıklığı ise acil bulgulardır.
Sinüsler alın, yanak, burun kökü ve göz arkasındaki boşluklardır. İçleri havayla doludur ve dar kanallarla burun boşluğuna açılır.
Bu kanallar tıkanırsa sinüs içindeki salgı boşalamaz. Biriken salgıda mikroplar çoğalır ve iltihap gelişir.
En sık tetikleyici üst solunum yolu enfeksiyonudur. Soğuk algınlığı sırasında mukoza şişer ve kanallar kapanır.
Alerjik nezle bir başka sık nedendir; bu iki tablo sıklıkla bir aradadır.
Burun eğriliği, burun etlerinin büyümesi, geniz eti ve burun içi polipler kanalları daraltır.
Diş kaynaklı iltihaplar üst çene sinüsüne yayılabilir.
Süresine göre ayrılır. Dört haftadan kısa süren biçim ani gelişen sinüzittir; on iki haftayı aşan biçim ise uzun süren sinüzittir.
Soğuk algınlığı ile ayrım tedaviyi belirler.
Soğuk algınlığında yakınmalar üçüncü günden sonra hafiflemeye başlar ve bir hafta içinde geriler.
Bakteriyel sinüzitten şu durumlarda söz edilir: yakınmaların on günden uzun sürmesi ve düzelmemesi, düzelmeye başlamışken yeniden ağırlaşması, yüksek ateş ile koyu akıntının birlikte ve şiddetli seyretmesi.
Bu ayrım yapılmadan antibiyotik kullanılmaz; sinüzit vakalarının büyük bölümü virüs kaynaklıdır ve antibiyotik bu tabloda etkili olmaz.
Göz çevresinde şişlik, görme değişikliği ve bilinç bulanıklığı ise acil bulgulardır.
Belirtileri
- Burun tıkanıklığı
- Koyu renkli burun akıntısı
- Geniz akıntısı
- Yüzde ağrı ve baskı hissi
- Öne eğilince artan yüz ağrısı
- Baş ağrısı
- Diş ağrısı, üst çenede
- Koku alma duyusunda azalma
- Ağız kokusu
- Öksürük, geceleri artan
- Ateş
- Halsizlik ve yorgunluk
- Kulakta dolgunluk hissi
- Göz çevresinde şişlik ve kızarıklık
- Görmede bulanıklık ve çift görme
Nedenleri
- Üst solunum yolu enfeksiyonları
- Alerjik nezle
- Burun eğriliği
- Burun etlerinin büyümesi
- Burun içi polipler
- Geniz eti büyümesi
- Üst çene diş enfeksiyonları
- Sigara dumanı ve hava kirliliği
- Kuru ortam havası
- Dalış ve uçak yolculuğu sırasındaki basınç değişimi
- Bağışıklığı baskılayan durumlar
- Kirpiksi yapı hastalıkları
- Kistik fibrozis
- Uzun süreli burun açıcı sprey kullanımı
- Mantar enfeksiyonları, seyrek olarak
Tanı ve tedavi
Tanı öykü ve muayeneyle konur.
Yakınmaların ne zaman başladığı, kaç gündür sürdüğü ve seyri sorulur.
Düzelmeye başlayıp yeniden ağırlaşma olup olmadığı ayrıca sorgulanır; bu örüntü bakteriyel tabloyu düşündürür.
Ateş, akıntının rengi, yüz ağrısı ve koku kaybı öğrenilir.
Alerji öyküsü, sigara kullanımı ve daha önceki sinüzit atakları sorulur.
Diş yakınmaları ve son dönemde yapılan diş işlemleri öğrenilir.
Muayenede burun içi incelenir; mukoza ödemi, salgı ve polipler değerlendirilir.
Yüz bölgesine bastırılarak hassasiyet aranır.
Boğaz, kulaklar ve gözler incelenir.
Görüntüleme her hastaya yapılmaz. Ani gelişen tipik sinüzitte tanı klinik olarak konur.
Tomografi şu durumlarda istenir: uzun süren tablo, tedaviye yanıtsızlık, cerrahi planlaması, komplikasyon kuşkusu.
Endoskopik burun incelemesi uzun süren olgularda kullanılır ve kültür alınabilir.
Alerji testleri eşlik eden alerjik nezle düşünüldüğünde yapılır.
Diş kaynaklı olgularda diş hekimi değerlendirmesi istenir.
Tedavi tabloya göre planlanır.
Virüs kaynaklı olguların büyük bölümü destekleyici tedaviyle geriler.
Burun yıkama tedavinin temel parçasıdır; serum fizyolojikle günde birkaç kez uygulanır.
Burun içi kortizonlu spreyler ödemi azaltır ve kanalların açılmasına katkı verir.
Ağrı kesici ve ateş düşürücü kullanılır.
Bol sıvı alınır ve buhar uygulaması rahatlatır.
Burun açıcı spreyler birkaç günden uzun kullanılmaz; uzun kullanım tıkanıklığı kalıcı hâle getirir.
Antibiyotik yalnız bakteriyel tablo düşünüldüğünde başlanır ve süresi tamamlanır.
Uzun süren sinüzitte tedavi daha uzun sürer; alerji ve yapısal sorunlar birlikte ele alınır.
Cerrahi, ilaç tedavisine yanıt vermeyen ve yapısal engeli olan hastalarda düşünülür; endoskopik yöntemle kanallar genişletilir.
Yakınmaların ne zaman başladığı, kaç gündür sürdüğü ve seyri sorulur.
Düzelmeye başlayıp yeniden ağırlaşma olup olmadığı ayrıca sorgulanır; bu örüntü bakteriyel tabloyu düşündürür.
Ateş, akıntının rengi, yüz ağrısı ve koku kaybı öğrenilir.
Alerji öyküsü, sigara kullanımı ve daha önceki sinüzit atakları sorulur.
Diş yakınmaları ve son dönemde yapılan diş işlemleri öğrenilir.
Muayenede burun içi incelenir; mukoza ödemi, salgı ve polipler değerlendirilir.
Yüz bölgesine bastırılarak hassasiyet aranır.
Boğaz, kulaklar ve gözler incelenir.
Görüntüleme her hastaya yapılmaz. Ani gelişen tipik sinüzitte tanı klinik olarak konur.
Tomografi şu durumlarda istenir: uzun süren tablo, tedaviye yanıtsızlık, cerrahi planlaması, komplikasyon kuşkusu.
Endoskopik burun incelemesi uzun süren olgularda kullanılır ve kültür alınabilir.
Alerji testleri eşlik eden alerjik nezle düşünüldüğünde yapılır.
Diş kaynaklı olgularda diş hekimi değerlendirmesi istenir.
Tedavi tabloya göre planlanır.
Virüs kaynaklı olguların büyük bölümü destekleyici tedaviyle geriler.
Burun yıkama tedavinin temel parçasıdır; serum fizyolojikle günde birkaç kez uygulanır.
Burun içi kortizonlu spreyler ödemi azaltır ve kanalların açılmasına katkı verir.
Ağrı kesici ve ateş düşürücü kullanılır.
Bol sıvı alınır ve buhar uygulaması rahatlatır.
Burun açıcı spreyler birkaç günden uzun kullanılmaz; uzun kullanım tıkanıklığı kalıcı hâle getirir.
Antibiyotik yalnız bakteriyel tablo düşünüldüğünde başlanır ve süresi tamamlanır.
Uzun süren sinüzitte tedavi daha uzun sürer; alerji ve yapısal sorunlar birlikte ele alınır.
Cerrahi, ilaç tedavisine yanıt vermeyen ve yapısal engeli olan hastalarda düşünülür; endoskopik yöntemle kanallar genişletilir.
Risk faktörleri ve korunma
Sinüzitin çoğu iyi seyirlidir; riskler ihmal edilen ve ağır seyreden olgularda ortaya çıkar.
En ciddi sonuçlar göz ve beyin komşuluğundan kaynaklanır.
Göz çukuruna yayılan enfeksiyon acil bir tablodur. Göz kapağında şişlik ve kızarıklık, gözü hareket ettirmekte zorlanma, çift görme ve görme azalması bu tabloyu düşündürür.
Beyin zarına ve beyne yayılım seyrek ama ağır bir sonuçtur; şiddetli baş ağrısı, ense sertliği, kusma ve bilinç bulanıklığı ile ortaya çıkar.
Bu bulgularda beklenmez.
Sinüs kemiğinde iltihap ve alın bölgesinde yumuşak şişlik ayrı bir uyarı bulgusudur.
Uzun süren sinüzit yaşam kalitesini düşürür: sürekli tıkanıklık, koku kaybı, uyku bölünmesi ve yorgunluk.
Koku alma duyusunun uzun süre kaybı kalıcı olabilir.
Astımı olan kişilerde sinüzit astım kontrolünü bozar.
Gereksiz antibiyotik kullanımı önlenebilir bir risktir; direnç gelişimine ve yan etkilere yol açar.
Burun açıcı spreylerin uzun kullanımı tıkanıklığı kalıcı hâle getirir.
Bağışıklığı baskılanmış kişilerde mantar kaynaklı sinüzit hızlı ilerleyebilir.
Korunmada burun sağlığının korunması ilk sıradadır.
Burun yıkama alışkanlık hâline getirilir.
Alerjik nezle tedavi edilir ve alerjenden kaçınılır.
El hijyeni uygulanır; üst solunum yolu enfeksiyonlarının sıklığı azalır.
Sigara bırakılır ve dumanlı ortamdan uzak durulur.
Ev nemi dengelenir; çok kuru hava mukozayı tahriş eder.
Bol sıvı alınır.
Burun tek seferde ve sert biçimde çekilmez; her iki burun deliği ayrı ayrı boşaltılır.
Yapısal sorunlar değerlendirilir ve gerekiyorsa düzeltilir.
Diş sağlığı korunur ve düzenli kontrol yapılır.
Aşı takvimi aksatılmaz.
Dalış ve uçuşta burun tıkalıyken basınç değişiminden kaçınılır.
En ciddi sonuçlar göz ve beyin komşuluğundan kaynaklanır.
Göz çukuruna yayılan enfeksiyon acil bir tablodur. Göz kapağında şişlik ve kızarıklık, gözü hareket ettirmekte zorlanma, çift görme ve görme azalması bu tabloyu düşündürür.
Beyin zarına ve beyne yayılım seyrek ama ağır bir sonuçtur; şiddetli baş ağrısı, ense sertliği, kusma ve bilinç bulanıklığı ile ortaya çıkar.
Bu bulgularda beklenmez.
Sinüs kemiğinde iltihap ve alın bölgesinde yumuşak şişlik ayrı bir uyarı bulgusudur.
Uzun süren sinüzit yaşam kalitesini düşürür: sürekli tıkanıklık, koku kaybı, uyku bölünmesi ve yorgunluk.
Koku alma duyusunun uzun süre kaybı kalıcı olabilir.
Astımı olan kişilerde sinüzit astım kontrolünü bozar.
Gereksiz antibiyotik kullanımı önlenebilir bir risktir; direnç gelişimine ve yan etkilere yol açar.
Burun açıcı spreylerin uzun kullanımı tıkanıklığı kalıcı hâle getirir.
Bağışıklığı baskılanmış kişilerde mantar kaynaklı sinüzit hızlı ilerleyebilir.
Korunmada burun sağlığının korunması ilk sıradadır.
Burun yıkama alışkanlık hâline getirilir.
Alerjik nezle tedavi edilir ve alerjenden kaçınılır.
El hijyeni uygulanır; üst solunum yolu enfeksiyonlarının sıklığı azalır.
Sigara bırakılır ve dumanlı ortamdan uzak durulur.
Ev nemi dengelenir; çok kuru hava mukozayı tahriş eder.
Bol sıvı alınır.
Burun tek seferde ve sert biçimde çekilmez; her iki burun deliği ayrı ayrı boşaltılır.
Yapısal sorunlar değerlendirilir ve gerekiyorsa düzeltilir.
Diş sağlığı korunur ve düzenli kontrol yapılır.
Aşı takvimi aksatılmaz.
Dalış ve uçuşta burun tıkalıyken basınç değişiminden kaçınılır.
Günlük yaşamda neler yapılabilir?
Sinüzitte günlük bakım iyileşmeyi hızlandırır ve ilaç gereksinimini azaltır.
Burun yıkama günde iki ya da üç kez serum fizyolojikle yapılır; salgıyı boşaltır ve mukozayı rahatlatır.
Yıkama sırasında baş öne eğilir ve nazikçe uygulanır.
Buhar uygulaması ya da ılık duş salgının incelmesine katkı verir.
Bol sıvı alınır.
Burun tek seferde ve sert çekilmez; her iki delik ayrı ayrı boşaltılır.
Yatak başı hafif yükseltilir; gece tıkanıklığı ve geniz akıntısı azalır.
Ortam nemi artırılır; çok kuru hava tahriş yapar.
Sigara dumanından uzak durulur.
Burun içi kortizonlu sprey hekimin belirttiği düzende kullanılır; etkisi birkaç günde başlar.
Burun açıcı spreyler birkaç günden uzun kullanılmaz.
Antibiyotik başlandıysa süresi tamamlanır; yakınma azalınca yarıda bırakılmaz.
Ağrı için hekimin önerdiği ağrı kesici kullanılır; yüze ılık kompres uygulanabilir.
Dinlenmeye zaman ayrılır.
Alerjisi olanlar tetikleyicilerden kaçınır ve alerji tedavisini sürdürür.
Havuz ve dalış yakınma sürerken ertelenir.
Uçuş planlanıyorsa burun açıcı kullanımı hekime sorulur.
Atakların sıklığı ve süresi kaydedilir; yılda çok sayıda atak yapısal değerlendirme gerektirir.
Diş kontrolleri aksatılmaz.
Acil başvuru gerektiren durumlar şunlardır: göz kapağında şişlik ve kızarıklık, gözü hareket ettirmekte zorlanma, çift görme ve görme azalması, şiddetli baş ağrısı, ense sertliği, kusma, bilinç bulanıklığı, alın bölgesinde yumuşak şişlik, yüksek ateşle giden genel durum bozukluğu.
Burun yıkama günde iki ya da üç kez serum fizyolojikle yapılır; salgıyı boşaltır ve mukozayı rahatlatır.
Yıkama sırasında baş öne eğilir ve nazikçe uygulanır.
Buhar uygulaması ya da ılık duş salgının incelmesine katkı verir.
Bol sıvı alınır.
Burun tek seferde ve sert çekilmez; her iki delik ayrı ayrı boşaltılır.
Yatak başı hafif yükseltilir; gece tıkanıklığı ve geniz akıntısı azalır.
Ortam nemi artırılır; çok kuru hava tahriş yapar.
Sigara dumanından uzak durulur.
Burun içi kortizonlu sprey hekimin belirttiği düzende kullanılır; etkisi birkaç günde başlar.
Burun açıcı spreyler birkaç günden uzun kullanılmaz.
Antibiyotik başlandıysa süresi tamamlanır; yakınma azalınca yarıda bırakılmaz.
Ağrı için hekimin önerdiği ağrı kesici kullanılır; yüze ılık kompres uygulanabilir.
Dinlenmeye zaman ayrılır.
Alerjisi olanlar tetikleyicilerden kaçınır ve alerji tedavisini sürdürür.
Havuz ve dalış yakınma sürerken ertelenir.
Uçuş planlanıyorsa burun açıcı kullanımı hekime sorulur.
Atakların sıklığı ve süresi kaydedilir; yılda çok sayıda atak yapısal değerlendirme gerektirir.
Diş kontrolleri aksatılmaz.
Acil başvuru gerektiren durumlar şunlardır: göz kapağında şişlik ve kızarıklık, gözü hareket ettirmekte zorlanma, çift görme ve görme azalması, şiddetli baş ağrısı, ense sertliği, kusma, bilinç bulanıklığı, alın bölgesinde yumuşak şişlik, yüksek ateşle giden genel durum bozukluğu.
Ne zaman doktora gidilmeli?
Sinüzit yakınmaları on günden uzun sürüyorsa ya da ağırlaşıyorsa hekime başvurulmalıdır.
Başvurulacak yer kulak burun boğaz bölümüdür.
Acil başvuru gerektiren bulgular şunlardır: göz kapağında şişlik ve kızarıklık, gözü hareket ettirmekte zorlanma, çift görme, görme azalması, şiddetli baş ağrısı, ense sertliği, kusma, bilinç bulanıklığı, alın bölgesinde yumuşak şişlik, yüksek ateşle giden genel durum bozukluğu.
Bu bulgular enfeksiyonun göz çukuruna ya da beyne yayıldığını düşündürür.
Değerlendirme gerektiren diğer durumlar şunlardır: on günden uzun süren ve düzelmeyen yakınmalar, düzelmeye başlamışken yeniden ağırlaşan tablo, şiddetli yüz ağrısı ve yüksek ateşin birlikte olması, koku alma duyusunun kaybolması, tek taraflı burun tıkanıklığı, kanlı akıntı.
Tek taraflı ve sürekli tıkanıklık ile kanlı akıntı ayrıca incelenmelidir.
Yılda birden çok sinüzit atağı geçiren kişiler yapısal değerlendirme için başvurmalıdır.
Astımı olan ve sinüzit sırasında kontrolü bozulan kişiler bildirmelidir.
Alerjik nezlesi olan ve tekrarlayan atak yaşayan kişiler alerji değerlendirmesi almalıdır.
Üst çene diş ağrısıyla birlikte seyreden olgularda diş hekimine de başvurulmalıdır.
Bağışıklığı baskılanmış kişilerde sinüzit bulguları erken bildirilmelidir.
Çocuklarda uzun süren burun akıntısı ve öksürük değerlendirilmelidir.
Başvurulacak yer kulak burun boğaz bölümüdür.
Acil başvuru gerektiren bulgular şunlardır: göz kapağında şişlik ve kızarıklık, gözü hareket ettirmekte zorlanma, çift görme, görme azalması, şiddetli baş ağrısı, ense sertliği, kusma, bilinç bulanıklığı, alın bölgesinde yumuşak şişlik, yüksek ateşle giden genel durum bozukluğu.
Bu bulgular enfeksiyonun göz çukuruna ya da beyne yayıldığını düşündürür.
Değerlendirme gerektiren diğer durumlar şunlardır: on günden uzun süren ve düzelmeyen yakınmalar, düzelmeye başlamışken yeniden ağırlaşan tablo, şiddetli yüz ağrısı ve yüksek ateşin birlikte olması, koku alma duyusunun kaybolması, tek taraflı burun tıkanıklığı, kanlı akıntı.
Tek taraflı ve sürekli tıkanıklık ile kanlı akıntı ayrıca incelenmelidir.
Yılda birden çok sinüzit atağı geçiren kişiler yapısal değerlendirme için başvurmalıdır.
Astımı olan ve sinüzit sırasında kontrolü bozulan kişiler bildirmelidir.
Alerjik nezlesi olan ve tekrarlayan atak yaşayan kişiler alerji değerlendirmesi almalıdır.
Üst çene diş ağrısıyla birlikte seyreden olgularda diş hekimine de başvurulmalıdır.
Bağışıklığı baskılanmış kişilerde sinüzit bulguları erken bildirilmelidir.
Çocuklarda uzun süren burun akıntısı ve öksürük değerlendirilmelidir.
Sık sorulan sorular
Sinüzit için hangi bölüme gidilir?
Sinüzit şikayetinde ilk başvurulacak bölüm KBB Doktoru bölümüdür. Belirtileriniz şiddetliyse ya da uzun sürdüyse randevu almayı geciktirmeyin.
Sinüzitte antibiyotik şart mı?
Şart değildir. Olguların büyük bölümü virüs kaynaklıdır ve antibiyotik etkili olmaz. Bakteriyel tablo düşünüldüğünde başlanır ve süresi tamamlanır.
Ne zaman bakteriyel sayılır?
Yakınmalar on günden uzun sürüyor ve düzelmiyorsa, düzelmeye başlamışken yeniden ağırlaşıyorsa ya da yüksek ateşle koyu akıntı şiddetli seyrediyorsa düşünülür.
Burun açıcı sprey kullanabilir miyim?
Birkaç günden uzun kullanmayın. Uzun kullanım tıkanıklığı kalıcı hâle getirir; burun içi kortizonlu spreyler ise düzenli kullanılan farklı bir gruptur.
Burun yıkama gerçekten işe yarar mı?
Yarar ve tedavinin temel parçasıdır. Serum fizyolojikle günde iki üç kez yapılan yıkama salgıyı boşaltır ve ilaçların etkisini artırır.
Sürekli tekrarlıyor, neden?
Alerjik nezle, burun eğriliği, burun eti büyümesi, polip ve geniz eti tekrarı kolaylaştırır. Yılda çok sayıda atak varsa yapısal değerlendirme yapılmalıdır.
İlgili durumlar
İçerik hakkında
Bu içerik, BulutDoktor Sağlık Editörü tarafından güncel tıbbi bilgiler doğrultusunda hazırlanmış ve gözden geçirilmiştir. Son güncelleme: 31.07.2026.
Kaynaklar: KSÜ Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi
⚠ Bu sayfa yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye, tanı veya tedavi yerine geçmez. Şikayetleriniz için bir hekime başvurun, acil durumlarda 112'yi arayın.