Koltuk altında şişlik nedir?

Koltuk altında şişlik, kol ile gövde arasındaki bölgede ele gelen bir kabartı ya da kitledir.

Bu bölge yoğun bir lenf ağı taşır. Kol, göğüs duvarı ve memeden gelen lenf sıvısı buradaki bezlerden geçer.

Bu nedenle şişliklerin büyük bölümü lenf bezi büyümesidir.

Lenf bezleri savunma görevi yapar. Kolda, elde ya da memede bir enfeksiyon varsa bezler büyür ve ele gelir.

Enfeksiyona bağlı büyümeler ağrılıdır, birkaç hafta içinde küçülür ve kaynak bulunduğunda anlaşılır.

İkinci sık neden ter bezi iltihabıdır. Tıkanan bezde ağrılı, kızarık ve sıcak bir şişlik oluşur; bir bölümünde iltihap toplanır.

Tıraş ve tüy alma sonrası kıl kökü iltihapları benzer görünüm yapar.

Yağ bezi kistleri ve iyi huylu yağ dokusu kitleleri de bu bölgede görülür. Bunlar ağrısız, yumuşak ve yavaş büyür.

Bazı kadınlarda koltuk altında fazladan meme dokusu bulunur. Adet döneminde ve gebelikte şişer ve hassaslaşır.

Aşı sonrası aynı taraftaki lenf bezleri geçici olarak büyüyebilir.

Bir bölüm şişlik ise ayrıca incelenir. Sert, ağrısız, dokuya yapışık, giderek büyüyen ve haftalar içinde küçülmeyen kitleler bu gruptadır.

Gece terlemesi, ateş ve kilo kaybının eşlik etmesi de değerlendirmeyi hızlandırır.

Şişlik elle sıkılmaz ve patlatılmaya çalışılmaz.

Değerlendirme öykü ve muayeneyle yürür.

Şişliğin ne zaman fark edildiği, büyüyüp büyümediği, ağrılı olup olmadığı ve kendiliğinden küçülüp küçülmediği sorulur.

Aynı taraftaki kol, el ve memede yara, enfeksiyon ve kesik aranır.

Son dönemde yapılan aşılar, tıraş alışkanlığı ve yeni kullanılan ürünler öğrenilir.

Ateş, gece terlemesi ve kilo kaybı sorgulanır.

Ailede meme kanseri ve lenf sistemi hastalığı öyküsü araştırılır.

Muayenede şişliğin boyutu, kıvamı, hareketliliği ve cilde yapışıklığı değerlendirilir.

Her iki koltuk altı, boyun ve kasık bölgesi karşılaştırılır.

Memeler ayrıca muayene edilir.

Karaciğer ve dalak büyüklüğü kontrol edilir.

Ultrason ilk görüntüleme yöntemidir; lenf bezinin yapısı, kist ve apse bu yolla ayrılır.

Kadınlarda meme görüntülemesi yaşa uygun biçimde eklenir.

Kan tetkikleri istenir: kan sayımı, iltihap belirteçleri ve gerekli olgularda enfeksiyon testleri.

Kuşkulu görünümlerde iğne biyopsisi ya da bezin çıkarılarak incelenmesi yapılır.

Tedavi nedene yönelir.

Enfeksiyona bağlı büyümelerde kaynak tedavi edilir; bezler kendiliğinden küçülür.

Ter bezi iltihabında sıcak uygulama, uygun temizlik ve gerekirse antibiyotik kullanılır; toplanmış iltihap hekim tarafından boşaltılır.

Kistler ve iyi huylu kitleler yakınma yapıyorsa çıkarılır.

Tekrarlayan ter bezi iltihabında uzun süreli tedavi planı yapılır ve tetikleyiciler azaltılır.

Fazladan meme dokusu yakınma yaratıyorsa cerrahi seçenek değerlendirilir.

Kötü huylu tablolarda tedavi ilgili bölümlerce planlanır.

Şişlik elle sıkılmaz; bu girişim iltihabı yayar.

Koltuk altı şişliklerinin çoğu iyi huyludur; risk, ayrımın gecikmesinden doğar.

Haftalar içinde küçülmeyen, sert, ağrısız ve dokuya yapışık kitleler ayrıca incelenir.

Gece terlemesi, ateş ve kilo kaybının eşlik etmesi değerlendirmeyi hızlandırır.

Kadınlarda koltuk altı lenf bezi büyümesi memeyle birlikte değerlendirilir.

Ter bezi iltihabı tekrarlarsa ciltte tüneller ve kalıcı izler bırakır; erken tedavi bu sonucu azaltır.

Toplanmış iltihabın elle sıkılması enfeksiyonu çevre dokuya yayar.

Bölgedeki geniş cerrahi girişimler ve ışın tedavisi kolda lenf ödemine yol açabilir; bu tabloda kol şişer ve ağırlaşır.

Lenf ödemi olan kolda enfeksiyon hızlı ilerler.

Aşı sonrası büyümelerin kanserle karıştırılması gereksiz kaygı yaratır; bu tablo birkaç hafta içinde geriler.

Deodorant ve kozmetik ürünlere bağlı tahriş sık görülür ve kolay çözülür.

Korunmada cilt bakımı ilk sıradadır.

Tıraş ve tüy alma sırasında cilt zedelenmemeye özen gösterilir; jilet paylaşılmaz ve düzenli değiştirilir.

Tüy alma öncesi ve sonrası bölge temizlenir.

Terlemeyi artıran dar ve sentetik giysiler azaltılır.

Bölge kuru ve temiz tutulur.

Tahriş yapan ürünler bırakılır ve içerik değiştirilir.

Sigara bırakılır; ter bezi iltihabıyla ilişkilidir.

Kilo kontrolü sağlanır.

El ve koldaki kesikler temizlenir ve enfeksiyon belirtileri izlenir.

Kadınlar meme farkındalığını sürdürür ve tarama takvimine uyar.

Üç haftada küçülmeyen şişlikler hekime gösterilir.

Koltuk altı şişliğinde günlük bakım hem rahatlama sağlar hem enfeksiyonu sınırlar.

Şişlik elle sıkılmaz, patlatılmaz ve iğneyle kurcalanmaz.

Bölge temiz ve kuru tutulur; günlük yıkama ılık suyla yapılır.

Ağrılı ve kızarık şişliklerde ılık kompres uygulanır; temiz bir bez ile günde birkaç kez, on beşer dakika.

Tahriş eden deodorant, parfüm ve kozmetik ürünler bırakılır; koku giderici yerine sade seçenekler denenir.

Tıraş ve ağda yakınma sürerken yapılmaz.

Dar ve sentetik giysiler yerine pamuklu ve bol giysiler tercih edilir.

Terlemeyi artıran ortamlarda giysi sık değiştirilir.

Jilet paylaşılmaz ve düzenli yenilenir.

Akıntı varsa temiz bir örtüyle kapatılır ve düzenli değiştirilir.

Antibiyotik ve krem hekimin belirttiği süre boyunca kullanılır; yakınma azalınca yarıda bırakılmaz.

Sigara bırakılır ve kilo kontrolü sağlanır.

Şişliğin boyutu, ağrısı ve renk değişikliği izlenir; boyut ölçülüp tarih yazılarak kaydedilirse gidiş net görülür.

Aynı bölgede tekrar eden şişlikler not edilir.

Kolda şişme ve ağırlık hissi gelişirse bildirilir.

Meme kontrolü ve tarama takvimi aksatılmaz.

Hekime başvuru gerektiren durumlar şunlardır: üç haftada küçülmeyen şişlik, sert ve hareketsiz kitle, giderek büyüyen kabartı, ciltte hızla yayılan kızarıklık, ateş ve titreme, kötü kokulu akıntı, gece terlemesi, açıklanamayan kilo kaybı, kolda şişme, aynı anda boyun ve kasıkta da şişlikler.