Meme estetiği nedir?

Meme estetiği, memenin boyutunu, biçimini ya da konumunu değiştirmeye yönelik cerrahi işlemlerin ortak adıdır. Üç ana başlık vardır: büyütme, küçültme ve dikleştirme. Meme kanseri cerrahisinden sonra yapılan yeniden yapılandırma da bu alanın parçasıdır ancak ayrı bir süreçtir.

Büyütme işleminde hacim, protez ya da kişinin kendi yağ dokusu ile artırılır. Protezler farklı yüzey, biçim ve dolgu içeriğiyle üretilir; seçim göğüs kafesi ölçüleri, meme dokusunun kalınlığı ve kişinin beklentisiyle yapılır. Yağ ile hacim artırımında elde edilebilen artış daha sınırlıdır ve bir bölümünün emileceği baştan hesaba katılır.

Küçültme çoğu zaman yalnız görünümle ilgili değildir. Büyük meme, boyun ve sırt ağrısı, omuzda askı izleri, meme altında tekrarlayan mantar ve pişik, duruş bozukluğu ve spor yapmakta zorlanma yaratır. Bu tabloda ameliyat işlevsel bir rahatlama sağlar.

Dikleştirme, hacmi değiştirmeden meme dokusunu ve meme başını yukarı taşımayı hedefler. Gebelik, emzirme, kilo değişimleri ve yaşla birlikte gelişen sarkma bu işlemin en sık gerekçesidir. Hacim de artırılacaksa protez ile birlikte planlanır.

Zamanlama konusunda iki ölçüt öne çıkar: gelişimin tamamlanmış olması ve kilonun bir süredir dengede olması. Gebelik ve emzirme planı varsa, sonucun bundan etkileneceği bilinerek karar verilir.

Uygulama yetkisi plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahi ile ilgili uzmanlık eğitimini almış hekimlere aittir.

Süreç ayrıntılı bir görüşmeyle başlar. Beklenti, meme dokusunun yapısı, deri esnekliği, göğüs kafesi ölçüleri ve iki taraf arasındaki fark değerlendirilir. Aile öyküsü ve kişisel risk sorgulanır; yaşa ve risk durumuna göre ultrason ya da mamografi istenir. Emzirme planı, gebelik düşüncesi ve kilo hedefi bu aşamada konuşulur, çünkü hepsi sonucu etkiler.

Büyütme ameliyatında protezin yerleşim düzlemi ve giriş yeri planlanır. Protez meme dokusunun altına ya da göğüs kasının altına yerleştirilebilir; ince dokuda kas altı yerleşim kenar belirginliğini azaltır. Kesi meme altı katlantısından, meme başı çevresinden ya da koltuk altından yapılabilir. İşlem çoğunlukla bir ile iki saat sürer.

Küçültmede fazla doku ve deri çıkarılır, meme başı damar ve sinir bağlantısı korunarak yeni konumuna taşınır. İz kaçınılmazdır; deseni ve uzunluğu çıkarılacak doku miktarına göre belirlenir ve ameliyat öncesinde çizilerek gösterilir.

Dikleştirmede hacim büyük ölçüde korunur, deri fazlası alınır ve doku yukarı taşınır. Hacim artırımı da isteniyorsa protez aynı seansta ya da ayrı bir seansta eklenir.

Anestezi geneldir. Hastaların çoğu bir gece hastanede kalır. Ameliyattan sonra destekleyici sütyen kullanılır ve bu, ödemin azalmasına ve dokunun yerleşmesine yardımcı olur.

İyileşme kademelidir. İlk günlerde ağrı, gerginlik ve şişlik olur; kollar ilk hafta zorlanmaz. Masa başı işe dönüş genellikle bir ile iki hafta içindedir. Spor ve ağır kaldırma dört ile altı hafta ertelenir. Ödemin geçmesi ve son biçimin oturması üç ile altı ay, izlerin soluklaşması bir yılı bulur.

Bu ameliyatların riskleri işleme göre değişir; ortak başlıklar ise şunlardır.

Erken dönemde görülenler: ağrı, şişlik, morarma, yara yerinde sıvı ya da kan toplanması, enfeksiyon, yara iyileşmesinde gecikme. Sigara kullanan hastalarda yara sorunları belirgin biçimde daha sıktır.

Meme başı ve deri duyusunda değişiklik sık görülür. Uyuşma ya da aşırı hassasiyet ilk aylarda olağandır; az sayıda hastada kalıcı olabilir.

Protez kullanılan ameliyatlarda kendine özgü başlıklar vardır. Protezin çevresinde oluşan zarın sertleşip büzülmesi, memede sertlik ve biçim değişikliği yapabilir. Protezin yer değiştirmesi, kenarının belli olması ve dalgalanma görünümü ince dokuda daha sıktır. Protezler ömür boyu değişmeden kalan cihazlar değildir; yıllar içinde değişim ya da çıkarma gerekebilir ve düzenli izlem önerilir. Protezle ilişkili seyrek görülen bir lenf sistemi hastalığı tanımlanmıştır; bu nedenle memede yeni gelişen şişlik ve sıvı toplanması değerlendirilir.

Küçültme ve dikleştirmede iz kalır. İzin görünümü kişinin iyileşme biçimine bağlıdır ve tümüyle öngörülemez. Meme başına giden dolaşımın etkilenmesi seyrektir ama ciddidir; sigara bu riski artırır.

Emzirme konusu baştan konuşulmalıdır. Büyütme ameliyatlarında emzirme çoğunlukla mümkün olur; küçültme ve meme başının taşındığı ameliyatlarda süt kanallarının etkilenme olasılığı artar. Emzirme planınız varsa bunun ameliyat öncesinde söylenmesi gerekir.

Görüntüleme açısından da bilgi verilmelidir. Protez varlığı mamografi çekimini zorlaştırabilir; bu durumda özel çekim teknikleri kullanılır ve tarama programı buna göre planlanır. Ameliyat, meme kanseri taramasının yerine geçmez ve yaşa uygun tarama sürdürülür.

Son olarak beklenti. Ameliyat memenin biçimini değiştirir; simetriyi tam eşitlemek her zaman mümkün değildir, çünkü iki taraf doğal olarak farklıdır.

Ameliyat sonrası dönem sade ama disiplinli bir bakım ister.

Destekleyici sütyen hekimin belirttiği süre boyunca, çoğunlukla gece de dahil olmak üzere kullanılır. Telli sütyen bu dönemde kullanılmaz.

Kollar ilk hafta zorlanmaz. Omuz seviyesinin üzerine uzanmak, ağır kaldırmak ve itmek ertelenir. Yürüyüş ilk günden önerilir; hareket dolaşımı destekler ve pıhtı riskini azaltır.

Yatış konumu da fark yaratır. Sırtüstü ve baş hafif yüksekte uyumak ödemi azaltır. Yüzüstü yatmak hekimin izin verdiği zamana kadar beklenir.

Yara bakımı basittir. Bölge kuru ve temiz tutulur, duş için verilen güne uyulur. İz bakımı yaralar tam kapandıktan sonra başlar: nemlendirme, silikon ürünler ve masaj hekimin önerdiği biçimde uygulanır. Güneşten korumak izlerin koyulaşmasını önler.

Ağrı kesici ve verilen diğer ilaçlar düzenli kullanılır.

Spor kademeli açılır. Alt beden çalışmaları daha erken başlayabilir; göğüs ve omuz çalışmaları ile koşu dört ile altı hafta ertelenir. Sıkı bir spor sütyeni dönüş sırasında yararlıdır.

Sigarayı bırakmak yara iyileşmesi ve meme başı dolaşımı açısından bu ameliyatta özellikle belirleyicidir.

Uzun dönemde izlem sürer. Protez taşıyan hastalarda düzenli kontrol önerilir. Yaşa uygun meme kanseri taraması ameliyattan sonra da sürdürülür; görüntüleme yapılırken protez varlığı mutlaka bildirilir.

Beklemeden başvurulacak durumlar şunlardır: ateş ve titreme, tek tarafta hızla artan şişlik ve sertlik, yara yerinde kızarıklık ve akıntı, meme başında renk değişikliği ve morarma, artan ve dinmeyen ağrı, baldırda tek taraflı şişlik ile ağrı, ani nefes darlığı.