Pişik nedir?

Pişik, bez bölgesindeki cildin idrar, dışkı, nem ve sürtünmeyle tahriş olmasıdır. Bebeklerin büyük bölümünde en az bir kez görülür.

Asıl neden temizlik eksikliği değildir. Bez bölgesi kapalı, nemli ve sürtünmeye açık bir ortamdır; idrar ile dışkı bir araya geldiğinde cildi koruyan tabaka bozulur ve tahriş başlar.

Bu nedenle en özenli bakımda bile pişik olabilir ve ailelerin suçluluk duymasına gerek yoktur.

Görünümü nedeni hakkında bilgi verir. Basit tahrişte kızarıklık bezle temas eden çıkıntılı yüzeylerde toplanır ve kıvrımların içi korunmuş kalır.

Mantar eklendiğinde tablo değişir: kızarıklık parlak, sınırları belirgin ve kıvrımların içini de tutar; çevresinde küçük uydu lekeler bulunur. Bu ayrım tedaviyi belirler çünkü basit pişik kremiyle geçmez.

Bakteriyel enfeksiyon eklendiğinde iltihaplı kabartılar, sarı kabuklar ve akıntı görülür.

İshal dönemlerinde, diş çıkarma sırasında, antibiyotik kullanımında ve ek gıdaya geçişte pişik sıklaşır.

Bezin sık değiştirilmesi ve cildin kuru tutulması tedavinin merkezindedir. Çoğu tablo birkaç günde düzelir.

Pudra kullanılmaz; solunduğunda akciğerlere zarar verebileceği için önerilmez.

Tanı muayeneyle konur. Kızarıklığın dağılımı nedeni gösterir: kıvrımların korunması basit tahrişi, kıvrımların tutulması ve uydu lekeler mantarı düşündürür.

Sarı kabuk, iltihaplı kabartı ve akıntı bakteriyel enfeksiyona işaret eder.

Dirençli, yaygın ve alışılmadık görünen tablolarda başka cilt hastalıkları ve seyrek görülen durumlar araştırılır.

Tedavinin temeli üç adımdır: bezi sık değiştirmek, bölgeyi nazikçe temizlemek ve koruyucu bariyer kullanmak.

Bez ıslandığında ya da kirlendiğinde hemen değiştirilir; ishal döneminde bu sıklık artırılır.

Temizlik ılık su ve pamukla yapılır. Islak mendil kullanılacaksa alkolsüz ve kokusuz olanı seçilir; tahriş varken mendil yerine su tercih edilir.

Bölge havluyla ovulmaz, bastırılarak kurulanır ya da açık havada kurumaya bırakılır.

Koruyucu krem her bez değişiminde uygulanır. Çinko oksit içeren kalın kremler idrar ve dışkıyla cildin temasını keser; bu, tedavinin en etkili parçasıdır.

Krem her seferinde tamamen silinmez; üzerine ekleme yapılır çünkü sert temizlik cildi daha çok tahriş eder.

Mantar düşünülüyorsa maya karşıtı krem eklenir ve hekimin belirttiği süre boyunca kullanılır.

Bakteriyel enfeksiyonda antibiyotikli krem, yaygın tablolarda ağızdan antibiyotik gerekir.

Kortizonlu kremler yalnız hekim önerisiyle, düşük güçte ve kısa süre kullanılır; bu bölgede emilim yüksektir.

Pudra kullanılmaz.

Emziren annede pamukçuk varsa birlikte tedavi edilir; döngü kırılmadan tablo tekrarlar.

Pişik çoğu bebekte birkaç günde düzelir; riskler ihmal edilen ve yanlış yönetilen tablolarda ortaya çıkar.

Mantar eklenmesi en sık sorundur. Basit pişik kremiyle geçmeyen, kıvrımları da tutan ve uydu lekeler gösteren tabloda tedavi değiştirilmelidir.

Bakteriyel enfeksiyon ikinci başlıktır: sarı kabuk, akıntı ve ateşle seyreder; yayılırsa ciddileşebilir.

Açık yara gelişen bebeklerde ağrı belirgindir; bez değiştirmek ve yıkamak zorlaşır, bebek huzursuz olur ve uyku düzeni bozulur.

Uzun süren, tedaviye dirençli ve yaygın pişik ayrıca değerlendirilir; altta yatan cilt hastalıkları ve seyrek görülen durumlar bu şekilde ortaya çıkabilir.

Pudra kullanımı önlenebilir bir risktir; solunduğunda akciğerlere zarar verebilir.

Kortizonlu kremin bilinçsiz kullanımı da risklidir; bu bölgede emilim yüksek olduğu için ciltte incelme ve genel etkiler görülebilir.

Korunmanın tamamı cildi kuru tutmaya dayanır.

Bez sık değiştirilir; yenidoğanlarda iki üç saatte bir, büyük bebeklerde ıslandıkça.

Her değişimde koruyucu krem uygulanır; bu, en etkili önleyici adımdır.

Bölge bez kapatılmadan önce iyice kurutulur.

Günde birkaç kez bez açık bırakılır; havayla temas iyileşmeyi hızlandırır.

Bez doğru boyda seçilir; dar bez sürtünmeyi artırır.

Islak mendilde alkol ve koku bulunmamasına dikkat edilir; tahriş varken yalnız su kullanılır.

Sert sabun ve köpüklü banyo ürünleri bırakılır.

İshal ve antibiyotik dönemlerinde bakım sıklaştırılır.

Bez bölgesi giysileri pamuklu ve gevşek seçilir.

Pişikte bakım basittir ama düzenli uygulanmalıdır; birkaç gün içinde belirgin fark yaratır.

Bez ıslandığında ya da kirlendiğinde hemen değiştirilir. Gece de en az bir kez değişim yapılır.

Temizlik ılık su ve pamukla yapılır. Islak mendil tahriş varken kullanılmaz.

Bölge bastırarak kurulanır; ovalanmaz.

Her değişimde çinko oksit içeren koruyucu krem kalın uygulanır. Krem tamamen silinmeye çalışılmaz; üzerine ekleme yapılır.

Günde birkaç kez, on beş yirmi dakika bez açık bırakılır. Bebek havlu üzerine yatırılarak bu süre güvenli biçimde sağlanabilir.

Bez doğru boyda ve gevşek bağlanır.

Pudra kullanılmaz.

Sert sabun, köpüklü banyo ürünü ve kokulu ürünler bırakılır; banyo ılık suyla ve kısa yapılır.

Çamaşır deterjanı hassas ciltlere uygun olanla değiştirilir ve durulama artırılır.

Bez bezi kullanılıyorsa sıcak suda yıkanır ve iyice durulanır.

İshal döneminde bakım sıklaştırılır; koruyucu krem kalın uygulanır.

Emziren annede meme başında ağrı, kızarıklık ya da parlaklık varsa birlikte değerlendirilir.

Antibiyotik kullanılıyorsa pişik gelişimi açısından daha dikkatli izlenir.

Hekime başvurulması gereken durumlar şunlardır: üç dört günlük bakıma rağmen düzelmeyen kızarıklık, kıvrımları tutan parlak kızarıklık ve uydu lekeler, sarı kabuk ve akıntı, açık yara ve kanama, ateş, bebeğin belirgin huzursuzluğu ve beslenmede azalma, yaygınlaşan döküntü, kabarcık oluşması.