Lazerle görme kusuru düzeltme nedir?

Lazerle görme kusuru düzeltme, korneanın ön yüzeyinin lazerle yeniden şekillendirilerek miyop, hipermetrop ve astigmatın azaltılması ya da giderilmesidir. Halk arasında göz çizdirme denir. Amaç gözlük ve lens ihtiyacını azaltmaktır.

Gözün odaklama gücünün büyük bölümü korneadan gelir. Işık retinada tam odaklanmıyorsa görüntü bulanır. Lazer, kornea dokusunun mikron düzeyinde bir bölümünü buharlaştırarak eğriliği değiştirir ve odak noktasını retinaya taşır. İşlem merceğe ya da retinaya dokunmaz.

Yaygın üç yaklaşım vardır. Kapaklı yöntemde korneada ince bir kapak oluşturulur, altına lazer uygulanır ve kapak yerine yatırılır; iyileşme hızlı, ilk gün rahatsızlığı azdır. Yüzeysel yöntemlerde kapak yapılmaz, en üst tabaka kaldırılır; ince korneada ve bazı mesleklerde tercih edilir ama ilk günler daha ağrılıdır. Küçük kesiden doku çıkarılan yöntemde ise kapak yerine milimetrik bir giriş kullanılır.

Herkes uygun aday değildir. Bu, işlemin en çok atlanan tarafıdır. Numaranın en az bir yıl oturmuş olması, korneanın kalınlığı ve şeklinin ölçümlerle uygun bulunması, gözde keratokonus eğiliminin dışlanması gerekir. Göz kuruluğu, göz tansiyonu, kontrolsüz şeker hastalığı ve gebelik dönemi ayrıca ele alınır.

Bir beklenti düzeltmesi daha gerekir: bu işlem yakını görme sorununu çözmez. Kırk yaş sonrası gelişen presbiyopi (yakını görememe) korneanın değil merceğin esnekliğini kaybetmesiyle ilgilidir. Uzak için lazer yapılan kişi, ilerleyen yıllarda okuma gözlüğü kullanabilir.

Süreç uzun bir muayeneyle başlar. Numara damlalı ve damlasız ölçülür, kornea kalınlığı ve haritası çıkarılır, göz içi basıncı ve göz dibi değerlendirilir, gözyaşı miktarı incelenir. Lens kullananların ölçüm öncesinde lensi belirli bir süre bırakması istenir. Bu değerlendirmenin sonucu, hangi yöntemin uygun olduğunu ya da işlemin uygun olmadığını gösterir.

Uygulama ayaktan yapılır ve göz başına birkaç dakika sürer. Göz damlayla uyuşturulur. Kişi masaya uzanır, bir ışık noktasına bakması istenir; kapak yapılan yöntemlerde kısa bir basınç hissi olur, lazer aşaması saniyelerle ölçülür. Ağrı beklenmez.

İlk saatler yöntemle değişir. Kapaklı yöntemde çoğu kişi aynı akşam belirgin biçimde daha net görür, hafif sulanma ve ışık hassasiyeti bir gün sürer. Yüzeysel yöntemlerde ilk üç gün batma ve sulanma daha belirgindir, görme kademeli olarak açılır ve son netlik haftalar alabilir.

Damla düzeni işlemin bir parçasıdır. Antibiyotikli ve iltihap önleyici damlalar birkaç hafta, yapay gözyaşı ise genelde daha uzun süre kullanılır. Kontroller ertesi gün başlar, ardından hafta ve ay aralıklarıyla sürer.

Sonucun tam oturması zaman ister. Kapaklı yöntemde birkaç hafta, yüzeysel yöntemlerde bir ile üç ay içinde görme durulur. Az sayıda gözde artık numara kalır; ölçümler oturduktan sonra ek uygulama değerlendirilebilir. Kişiye özel sonuç hedefi muayene sonrasında hekimle konuşulur.

Bu işlem seçilmiş gözlerde güvenle uygulanır. Riskleri konuşmadan karar vermek ise doğru olmaz.

En sık görülen yan etki göz kuruluğudur. İşlem sırasında kornea sinirleri etkilendiği için gözyaşı düzeni bir süre bozulur; batma, yanma ve dalgalanan görme olur. Çoğu kişide aylar içinde geriler, bir bölümünde yapay gözyaşı kullanımı uzar.

Gece görüşüyle ilgili yakınmalar ikinci sırada gelir. Işık çevresinde halka görme, parlama ve kamaşma özellikle ilk aylarda dikkat çeker. Büyük numaralarda ve geniş göz bebeğine sahip kişilerde daha belirgindir.

Daha seyrek olanlar arasında eksik ya da fazla düzelme, astigmatın tam giderilememesi, kapak yapılan yöntemlerde kapakla ilgili sorunlar, yüzeysel yöntemlerde iyileşme sırasında bulanık iz kalması ve enfeksiyon yer alır. Bunların çoğu erken fark edildiğinde ele alınabilir.

En ciddi ama nadir sonuç korneanın zamanla incelip öne doğru bombeleşmesidir. Bu riski azaltan asıl adım cerrahi değil, ameliyat öncesi ölçümlerdir. Keratokonus eğilimi olan ya da korneası ince bulunan gözlere lazer uygulanmaması bu yüzden bir tercih değil kuraldır.

Bir de sonucun kalıcılığı sorusu var. Düzeltilen numara geri gelmez ama göz yaşlanmaya devam eder. Yakın görme kırklı yaşlarda değişir, ileri yaşta katarakt gelişebilir. İkisi de bu işlemin başarısızlığı değil, gözün doğal seyridir.

İlk gün dinlenmeye ayrılır. Araç kullanmadan eve dönmek, evde gözleri kapalı birkaç saat uzanmak ilk rahatsızlığı belirgin biçimde azaltır.

Gözü ovalamamak en kritik kuraldır. Kapak yapılan yöntemlerde ilk günlerde ovalamak kapağın yerinden kaymasına yol açabilir. Uykuda bastırmayı önlemek için koruyucu kapak önerilebilir.

Damlalar saatine göre kullanılır. Yapay gözyaşı gün içinde serbestçe tekrarlanabilir; batma ve dalgalı görme çoğu zaman kuruluktan gelir ve damlayla düzelir.

Günlük hayata dönüş hızlıdır. Kapaklı yöntemde ertesi gün masa başı işe dönmek çoğunlukla mümkündür, yüzeysel yöntemlerde birkaç gün gerekir. Ekran süresini ilk hafta kısa tutmak ve sık göz kırpmak kuruluğu azaltır.

Ertelenecekler listesi kısadır: havuz ve deniz iki ile üç hafta, sauna ve hamam aynı süre, göz çevresi makyajı bir hafta, temas içeren sporlar ile boks türü darbe riski taşıyan sporlar bir ay ve üzeri. Güneşte koyu numaralı gözlük kullanmak ilk aylarda kamaşmayı azaltır.

Kontrollere gitmek sonucun bir parçasıdır. Ayrıca şu bulgular beklemeden değerlendirilmelidir: artan ağrı, görmede ani azalma, yoğun kızarıklık, sarı yeşil akıntı, gözde ani bulanıklaşma. Bunlar seyrek görülür ama erken müdahale gerektirir.