Nasır nedir?

Nasır, sürekli basınç ve sürtünmeye maruz kalan deride koruma amacıyla oluşan kalınlaşmadır. Vücudun verdiği bir savunma yanıtıdır.

İki biçimi vardır. Yaygın ve geniş alana yayılan kalınlaşmaya kallus denir; ayak tabanında ve avuç içinde görülür, çoğunlukla ağrısızdır. Küçük, sınırlı ve içe doğru koni biçiminde ilerleyen kalınlaşmaya ise klavus denir; basmakla belirgin ağrı yapar.

Ayak parmakları arasında oluşan yumuşak biçimi de vardır; nem nedeniyle beyazlaşır ve tahriş eder.

Nasır siğille karıştırılır. Ayırt edici nokta cilt çizgileridir: nasırda yüzeydeki çizgiler devam eder, siğilde kesintiye uğrar ve kazındığında küçük siyah noktalar görülür.

Asıl mesele kalınlaşmanın kendisi değil, onu doğuran basınçtır. Nasır kesilse bile neden ortadan kalkmazsa birkaç hafta içinde geri gelir.

Bu nedenle tedavi iki ayaklıdır: kalınlaşmayı incelmek ve basıncı ortadan kaldırmak. Ayakkabı seçimi, ayak yapısı ve yürüyüş biçimi bu ikinci ayağın parçasıdır.

Şeker hastaları, dolaşım sorunu olanlar ve ayak duyusu azalmış kişiler için nasır sıradan bir sorun değildir. Bu gruplarda kendi başına yapılan kesme ve nasır bandı uygulamaları yara açılmasına ve ciddi ayak sorunlarına yol açabilir.

Tanı muayeneyle konur. Kalınlaşmanın yeri, biçimi ve ağrı özelliği değerlendirilir.

Siğil ayrımı yapılır: cilt çizgilerinin devam edip etmediğine ve kazıma sonrası siyah nokta görülüp görülmediğine bakılır.

Ayak yapısı, yürüyüş biçimi ve ayakkabı incelenir. Nasırın yeri çoğunlukla nedenini gösterir; belirli bir noktada tekrarlayan nasır o bölgeye binen fazla yükü işaret eder.

Gerekiyorsa ayak röntgeni çekilir; kemik çıkıntıları ve şekil bozuklukları görülür.

Şeker hastalarında ve dolaşım sorunu olanlarda ayak muayenesi ayrıntılı yapılır: nabızlar, duyu ve cilt bütünlüğü değerlendirilir.

Tedavide iki iş birlikte yürütülür.

Kalınlaşma inceltilir. Bölge ılık suda yumuşatılır, ardından hekim ya da podoloji uygulayıcısı tarafından tıraşlanır. Bu işlem ağrısızdır ve kısa sürer.

Keratin çözücü içeren ürünler kullanılabilir; ürün yalnız kalınlaşmış alana uygulanır, çevre cilt korunur.

Asıl ve kalıcı adım basıncın azaltılmasıdır. Uygun ayakkabı seçilir, basınç dağıtan pedler kullanılır, gerekiyorsa kişiye özel tabanlık yaptırılır.

Ayak yapısında belirgin bozukluk varsa ortopedik değerlendirme istenir; kalıcı çözüm bazen bu bozukluğun düzeltilmesiyle sağlanır.

Parmak arasındaki yumuşak nasırlarda bölge kuru tutulur ve parmak ayırıcılar kullanılır.

Nasır bantları dikkatle ele alınır. İçerdikleri asit sağlam cildi de yakabilir; şeker hastalarında ve dolaşım sorunu olanlarda kullanılmaz.

Jilet, makas ve bıçakla evde kesme yapılmaz; kanama, enfeksiyon ve iyileşmeyen yara riski taşır.

Nasır çoğu kişide rahatsızlık düzeyinde kalır; bazı gruplarda ise ciddi sonuçlara açılır.

En önemli başlık şeker hastalığıdır. Bu grupta ayak duyusu azalmıştır; nasır altında oluşan yara hissedilmez, geç fark edilir ve derinleşir. Dolaşımın da bozuk olması iyileşmeyi zorlaştırır.

Aynı durum damar hastalığı olanlar, sinir hasarı bulunanlar ve bağışıklığı baskılanmış kişiler için geçerlidir.

Bu gruplarda evde kesme, nasır bandı ve nasır ilacı kullanımı doğrudan risklidir.

İkinci başlık nasır altında gelişen iltihaptır. Kalınlaşmanın altında sıvı toplanması ve enfeksiyon oluşabilir; ağrı, akıntı, kızarıklık ve şişlik bu tabloyu gösterir.

Çatlaklar özellikle topukta sık görülür ve kanayarak enfeksiyon kapısı oluşturur.

Ağrı nedeniyle yürüyüş biçimi değişir; bu değişim diz, kalça ve bel ağrısına yol açabilir.

Korunmanın tamamı basıncı azaltmaya dayanır.

Ayakkabı doğru seçilir: burun kısmı geniş, parmakların rahat hareket edebildiği, tabanı yastıklı modeller tercih edilir. Ayakkabı akşam saatlerinde denenir; ayaklar gün içinde şişer.

Yüksek topuklu ve sivri burunlu ayakkabılar sınırlanır.

Çorapsız ayakkabı giyilmez; pamuklu ve dikişsiz çoraplar tercih edilir.

Basınç dağıtan pedler ve gerekiyorsa kişiye özel tabanlık kullanılır.

Ayaklar her gün yıkanır, kurulanır ve nemlendirilir; nemli cilt daha az çatlar.

Kilo kontrolü ayak yükünü doğrudan azaltır.

Ayak yapısında bozukluk varsa ortopedik değerlendirme ertelenmez.

Şeker hastaları ayaklarını her gün gözle kontrol eder ve bakımı hekim ya da uygulayıcıya bırakır.

Nasır bakımında iki kural belirleyicidir: cildi zorlamamak ve basıncı azaltmak.

Ayaklar akşamları ılık suda on beş dakika bekletilir; bu, kalınlaşmayı yumuşatır.

Yumuşayan bölge ponza taşı ya da törpü ile nazikçe inceltilir. Tek seferde çok fazla alınmaz; birkaç güne yayılır.

Kesici alet kullanılmaz. Jilet, makas ve bıçakla kesme kanama ve enfeksiyona yol açar.

İşlem sonrası nemlendirici uygulanır; üre içeren kremler kalınlaşmış ciltte daha etkilidir.

Parmak araları nemlendirilmez, kuru tutulur.

Ayakkabı gözden geçirilir: burun kısmı geniş, taban yastıklı ve ayağı sıkmayan modeller seçilir. Yeni ayakkabı akşam denenir.

Basınç bölgesine ped ya da silikon koruyucu yerleştirilir; parmak arası nasırlarda parmak ayırıcı kullanılır.

Çorap her gün değiştirilir; dikiş ve kalın örgü basınç noktası yaratmaz biçimde seçilir.

Uzun süre ayakta durulacaksa ayakkabı gün içinde değiştirilir.

Kilo kontrolü sürdürülür.

Şeker hastaları ve dolaşım sorunu olanlar ayaklarına kendileri müdahale etmez. Ayaklar her gün gözle ve aynayla kontrol edilir; kızarıklık, yara ve renk değişikliği hemen bildirilir.

Nasır bandı ve nasır ilacı bu gruplarda kullanılmaz.

Hekime başvurulması gereken durumlar şunlardır: ağrının artması ve yürümeyi engellemesi, nasır çevresinde kızarıklık, şişlik ve akıntı, ateş, kanayan çatlak, hızla tekrarlayan nasır, siğil olabileceği düşünülen odak, şeker hastalığı ya da dolaşım sorunu bulunması, ayakta his azalması.