Kolesterolüm yüksek çıktı, ne yapmalıyım?

Tek bir yüksek sonuç, tek başına ilaç başlama gerekçesi değildir. Kolesterol kararı yalnız sayıya değil, toplam kalp damar riskinize bakılarak verilir.

Bu risk yaş, cinsiyet, tansiyon, sigara, şeker hastalığı, aile öyküsü ve daha önce geçirilmiş kalp damar olayı gibi etkenlerin bütününden hesaplanır.

Sonucu doğru okumak

Raporda birkaç değer bulunur ve hepsi aynı anlama gelmez.

Düşük yoğunluklu kolesterol, damar duvarında birikimle en çok ilişkili olan değerdir ve tedavi hedefi çoğunlukla budur.

Yüksek yoğunluklu kolesterolün yüksek olması istenen bir durumdur.

Trigliserid ayrı bir değerdir; yüksekliği beslenme, alkol, kilo ve şeker kontrolüyle yakından ilişkilidir.

Referans aralıkları laboratuvara göre değişebilir; kendi raporunuzdaki aralığa bakın.

Hedef değeriniz herkesle aynı değildir. Kalp damar hastalığı, şeker hastalığı ya da yüksek risk varsa hedef daha düşük tutulur.

İlk adım: yaşam düzeni

Doymuş yağı azaltın: kırmızı etin yağlı kısımları, tereyağı, kaymak, işlenmiş etler ve hazır paketli ürünler.

Kızartma yerine fırın, haşlama ve ızgarayı tercih edin.

Zeytinyağı, ceviz, badem ve yağlı balıklar iyi seçeneklerdir; haftada iki kez balık önerilir.

Lif alımını artırın: sebze, meyve, kuru baklagil ve yulaf.

Şekerli içecekleri bırakmak trigliserid üzerinde belirgin etki yapar.

Haftada en az yüz elli dakika tempolu yürüyüş hedefleyin.

Kilo kontrolü sağlayın; birkaç kilo bile değerleri değiştirir.

Sigarayı bırakın; sigara hem yüksek yoğunluklu kolesterolü düşürür hem damar hasarını artırır.

Alkolü sınırlayın.

Bu düzenlemelerin etkisi üç ile altı ayda ölçülür.

İlaç ne zaman gündeme gelir

Yaşam düzenlemesiyle hedefe ulaşılamıyorsa ilaç değerlendirilir.

Daha önce kalp krizi ya da inme geçirmiş, damar hastalığı ya da şeker hastalığı olan kişilerde ilaç genellikle baştan başlanır.

Çok yüksek değerlerde kalıtsal bir kolesterol yüksekliği araştırılır; bu grupta aile taraması yapılır.

İlaç başlandıysa kendi kararınızla bırakmayın. Değer düştüğünde ilacın bırakılması değeri yeniden yükseltir; ilaç hastalığı bitirmez, kontrol altında tutar.

Kas ağrısı, aşırı halsizlik ve koyu renkli idrar gibi bulgular olursa ilacı bırakmadan önce hekiminize bildirin.

Internette dolaşan bitkisel karışımlar ilacın yerine geçmez ve bir bölümü ilaçlarla etkileşir.

Kontrol ve başvuru

Sonucu tek başına yorumlamayın; iç hastalıkları ya da kardiyoloji bölümünde değerlendirilmelidir.

Tiroit bezinin az çalışması, böbrek ve karaciğer hastalıkları ile bazı ilaçlar kolesterolü yükseltir; bunlar da araştırılır.

Kontrol ölçümü hekimin belirttiği aralıkla yapılır; her ay tekrarlamak gerekmez.

Göğüs ağrısı, efor sırasında nefes darlığı, yürürken bacakta kramp ve ani konuşma bozukluğu gibi bulgular varsa beklemeyin.

Bu yanıt genel bilgilendirmedir; hedef değeriniz ve tedavi kararınız kişiye özeldir.