Boğazım çok ağrıyor, yutkunurken batıyor

Boğaz ağrısının büyük bölümü virüs kaynaklıdır ve bir hafta içinde kendiliğinden geçer. Yutkunurken batma hissi de bu tabloda sık görülür.

Asıl soru şu: bu tablo antibiyotik gerektiren bir bakteri enfeksiyonu mu, yoksa destekleyici bakımla geçecek bir viral tablo mu?

Viral mi, bakteriyel mi

Ayrımı yapan birkaç ipucu var.

Burun akıntısı, hapşırık, ses kısıklığı ve öksürük varsa tablo çoğunlukla viraldir. Bu üçlü bakteriyel boğaz enfeksiyonunda beklenmez.

Bakteriyel tabloda ise ani başlangıç, yüksek ateş, bademciklerde beyaz plaklar, boyunda ağrılı lenf bezleri ve öksürüğün olmaması öne çıkar.

Bu ayrım gözle kesinleştirilemez. Gerekli görülürse boğaz kültürü ya da hızlı test yapılır ve antibiyotik kararı bu sonuca göre verilir.

Kendi kararınızla antibiyotik başlamayın; virüse etki etmez, yan etki ve direnç riski getirir.

Evde neler işe yarar

Bol sıvı alın; ılık içecekler batma hissini azaltır.

Tuzlu suyla gargara basit ve zararsız bir yöntemdir.

Oda havasını nemli tutun; kuru hava boğazı tahriş eder.

Sesinizi dinlendirin, fısıldamak yerine sessiz kalmayı tercih edin; fısıldamak ses tellerini daha çok zorlar.

Sigara dumanından uzak durun.

Ağrı için hekimin önerdiği basit ilaçlar kullanılabilir; boğaz pastilleri geçici rahatlama sağlar.

Soğuk gıdalar bir bölüm kişide rahatlatır; yasak değildir.

Ne kadar sürer

Viral boğaz ağrısı çoğunlukla ikinci ya da üçüncü gün en şiddetli hâline ulaşır, sonra geriler.

Bir hafta içinde belirgin düzelme beklenir. Hafif bir gıcık birkaç gün daha sürebilir.

Bakteriyel tabloda uygun tedaviyle ilk iki günde belirgin rahatlama olur.

Yakınmalar bir haftayı geçiyor ya da düzelmeye başlamışken yeniden ağırlaşıyorsa hekime yeniden başvurun.

Üç haftayı aşan boğaz rahatsızlığı ve ses kısıklığı ayrı bir başlıktır; bu süre beklenmeden incelenir.

Sık tekrarlıyorsa

Yılda çok sayıda boğaz enfeksiyonu geçiriyorsanız bunun nedeni araştırılır.

Geniz akıntısı, alerjik nezle, reflü ve ağız solunumu tekrarlayan boğaz yakınmalarının sık nedenleridir.

Çocuklarda geniz eti ve bademcik büyümesi değerlendirilir.

Sigara ve sesi çok kullanan meslekler de tabloyu sürdürür.

Bademcik ameliyatı kararı atak sayısına ve tabloya göre verilir; her tekrarlayan boğaz ağrısında gerekmez.

Ne zaman beklemeden başvurmalı

Bazı bulgular acil değerlendirme gerektirir: nefes almakta zorlanma, salyanın ağızdan akması, ağzı açamama, sesin belirgin biçimde boğuklaşması, boyunda tek taraflı büyük ve ağrılı şişlik, yutkunamayacak kadar şiddetli ağrı.

Bu tablo boğaz çevresinde apse ya da hava yolunu daraltan bir sorunu düşündürür.

Ateşin yüksek seyretmesi, döküntü eklenmesi ve yakınmaların bir haftayı geçmesi de değerlendirme gerektirir.

Bağışıklığı baskılanmış kişilerde ve şeker hastalarında eşik daha düşüktür.

Tekrarlayan boğaz enfeksiyonları ayrı bir başlıktır ve kulak burun boğaz bölümünde incelenir.

Başvuracağınız bölüm aile hekimliği ya da kulak burun boğazdır.