Tansiyonunuzu evde doğru ölçmenin 6 kuralı

Evde tansiyon ölçmek, hekimin muayenehanede aldığı tek bir değerden çoğu zaman daha yararlıdır. Gün içindeki gerçek tabloyu gösterir ve beyaz önlük etkisini ortadan kaldırır.

Ama yanlış ölçüm, yanlış karara yol açar. Gereksiz ilaç başlanmasına ya da gerçek bir yüksekliğin gözden kaçmasına neden olabilir. İyi haber şu ki doğru ölçüm birkaç basit kurala bağlıdır.

Doğru cihazı seçin

Koldan ölçen, üst kola takılan dijital cihazlar önerilir. Bilekten ve parmaktan ölçen cihazlar konum hatasına çok açıktır ve güvenilirliği düşüktür.

Kolluk boyutu önemsenmeyen bir ayrıntıdır. Kola dar gelen kolluk tansiyonu olduğundan yüksek, çok geniş kolluk düşük ölçer. Kol çevrenizi ölçün ve cihazı buna göre seçin.

Cihazınızı yılda bir kez hekiminizin ya da eczanenin referans ölçümüyle karşılaştırın.

Ölçüm öncesi yarım saat

Ölçümden en az otuz dakika önce çay, kahve ve sigara alınmaz. Bunların üçü de kan basıncını geçici olarak yükseltir.

Egzersizden hemen sonra ölçüm yapılmaz.

Tuvalete gitme ihtiyacı varsa önce giderilir; dolu mesane değeri yükseltir.

Ölçümden önce beş dakika sessizce oturun. Bu bekleme, en sık atlanan ve sonucu en çok değiştiren adımdır.

Oturuş ve kol konumu

Sırtınız sandalyeye dayalı olsun. Desteksiz oturmak değeri yükseltir.

Ayaklar yere düz bassın; bacak bacak üstüne atılmaz.

Kol kalp hizasında ve bir masaya ya da yastığa dayalı olmalıdır. Kolun havada tutulması ölçümü belirgin biçimde yükseltir.

Kolluk çıplak kola takılır. Kolun sıvanmış giysisi kolu sıkıyorsa kolu tamamen çıkarın.

Ölçüm sırasında konuşmayın ve telefona bakmayın.

Ne zaman, kaç kez

Günde iki kez ölçüm çoğu kişi için yeterlidir: sabah ilaçtan önce ve akşam.

Her seferinde bir iki dakika arayla iki ölçüm yapın ve ikisinin ortalamasını kaydedin. İlk ölçüm çoğunlukla daha yüksek çıkar.

İlk değerlendirmede yedi gün üst üste ölçmek yol gösterir; ilk günün değerleri hesaba katılmaz.

Her gün ölçüm yapmak gerekmez ve bir bölüm kişide kaygıyı artırır. Sıklığı hekiminizle belirleyin.

Kaydı doğru tutmak

Değerleri bir deftere ya da telefona yazın: tarih, saat, büyük değer, küçük değer ve nabız.

Yalnız yüksek çıkan ölçümleri kaydetmek yanıltıcı bir tablo yaratır; hepsini yazın.

Kontrole giderken bu kaydı yanınızda götürün. Hekimin ilaç kararını en çok etkileyen şey budur.

İlaç saatlerinizi de not edin; sabah ölçümü ilaçtan önce yapılır.

Hangi değer yüksek sayılır

Evde ölçülen değerlerde eşik, muayenehanede ölçülene göre biraz daha düşüktür. Bunun nedeni evde beyaz önlük etkisinin olmamasıdır.

Evde sabah ve akşam ölçümlerinin ortalaması sürekli 135'e 85'in üzerindeyse bu, yüksek tansiyon açısından incelenmesi gereken bir tablodur.

Muayenehanede ölçülen değerlerde eşik 140'a 90'dır.

Büyük ve küçük değerden yalnız birinin yüksek olması da anlamlıdır; ikisinin birden yükselmesi beklenmez.

Nabız değeri de kaydedilir. Sürekli çok hızlı ya da çok yavaş nabız ayrıca değerlendirilir.

Bu sayıları kendi tanınız için kullanmayın; karar öykü, muayene ve gerekli tetkiklerle birlikte verilir.

Kimler evde ölçüm yapmalı

Yüksek tansiyon tanısı olan herkes evde ölçüm yapmalıdır; ilaç ayarı büyük ölçüde bu kayıtlarla yapılır.

Muayenehanede yüksek çıkıp evde normal seyreden kişiler de ölçüm yapar; bu tablo beyaz önlük etkisidir ve ayrı yönetilir.

Tersi de olur: muayenehanede normal, evde yüksek. Bu tablo gözden kaçarsa tedavi gecikir.

Gebelerde, şeker hastalarında, böbrek hastalığı olanlarda ve tansiyon ilacı yeni başlanan kişilerde evde takip ayrıca değerlidir.

Yaşlılarda ayağa kalkınca tansiyon düşüyorsa oturarak ve ayakta ölçüm birlikte yapılır.

Tek bir yüksek değer ne anlama gelir

Tek bir ölçümle tanı konmaz ve ilaç başlanmaz. Kan basıncı gün içinde doğal olarak dalgalanır; heyecan, ağrı, uykusuzluk ve kahve değeri yükseltir.

Yüksek bir değer gördüğünüzde beş dakika bekleyip yeniden ölçün. İkinci değer çoğu zaman daha düşüktür.

Evde ölçülen değerlerin eşiği, muayenehanede ölçülenden biraz daha düşüktür; bu nedenle karşılaştırmayı hekiminiz yapar.

Değerleriniz sürekli yüksek seyrediyorsa ilaç kararını kendiniz vermeyin; hekime başvurun.

İlacınız varsa değer düştü diye kendi kararınızla bırakmayın. Tansiyon ilacı hastalığı bitirmez, kontrol altında tutar.

Ne zaman beklemeden başvurmalı

Çok yüksek bir değere şu bulgular eşlik ediyorsa acile başvurulur: şiddetli baş ağrısı, görme bulanıklığı, göğüs ağrısı, nefes darlığı, konuşma bozukluğu, tek tarafta güçsüzlük, bilinç bulanıklığı.

Bu tablo yalnız sayıyla değil, belirtilerle tanımlanır.

Gebelikte yüksek tansiyona baş ağrısı, görme değişikliği, karın ağrısı ya da ani şişlik eşlik ediyorsa beklenmez.

Değerleriniz sürekli düşük seyrediyor ve baş dönmesi ile bayılma oluyorsa da ilaç düzeninizin gözden geçirilmesi gerekir.